Image

بتن ریزی در هوای گرم

مقررات ملی ساختمان در خصوص بتن ریزی در هوای گرم چنین بیان داشته است:

 

هوای گرم هنگام بتن ریزی باعث پایین آمدن کیفیت بتن تازه و سخت شده می گردد. هوای گرم به دمای زیاد هوا همراه با باد یا بدون باد و رطوبت کم اطلاق می شود. این عوامل باعث تبخیر سریع آب ، افزایش سرعت آبگیری سیمان ، کاهش کارایی بتن تازه و تسریع گیرش آن می شوند که می تواند موجب کاهش مقاومت نهایی بتن گردند و هوای گرم همچنین باعث مشکلاتی در بتن ریزی و متراکم کردن آن و تشدید جمع شدگی خمیری می شود. و موجب ترک در بتن جوان می گردد."

 

هوای گرم موجب بروز مشکلاتی در ساخت، انتقال، پخش و عمل آوری بتن می شود و اثر نامطلوبی بر خواص و بهره برداری بتن خواهد داشت. این مشکلات اثر مستقیم بر ویژگی های بتن تازه و بتن سخت شده دارد. به عنوان مثال در بتن تازه آهنگ گیرش سرعت یافته و اسلامپ به شدت کم می گردد و عملیات انتقال و تراکم و پرداخت بتن با مشکل مواجه می شود. از طرف دیگر افزایش سرعت گیرش باعث می شود که محصولات هیدراتاسیون به شکل نامنظم و کاملا تصادفی شکل بگیرند که این باعث کاهش مقاومت بتن در دراز مدت خواهد شد و به علاوه در بتن سخت شده مقاومت و پایایی بتن به علت بروز ترک های خمیری در بتن در اثر تبخیر آب از سطح بتن کاهش می یابد. در هوای گرم باید توجه ویژه نسبت به مواد تشکیل دهنده ی بتن ، روش های تولید ، نقل و انتقال ، بتن ریزی و عمل آورن مبذول داشت تا از بروز دمای زیاد در بتن و نیز از تبخیر آب که می تواند مقاومت قابلیت بهره برداری و پایایی قطعه و یا سازه را تقلیل دهد جلوگیری شود.”

هوای گرم از چهار عامل دمای زیاد هوا، رطوبت نسبی کم، سرعت باد و دمای بتن تشکیل می شود که در کیفیت بتن تازه یا ساخت شده موثر بوده و مشکلاتی را در خواص بتن بوجود می آورد. عواملی نظیر هوای گرم، وزش باد و رطوبت، روی ساختن، ریختن و عمل آوردن بتن اثر می گذارند. هر گاه دمای بتن از ۳۲ درجه سانتیگراد بیشتر باشد هوای گرم محسوب شده و باید برای اجرای کار تمهیدات خاصی اندیشیده شود. برای بتن ریزی در هوای گرم باید دمای محیط، دمای مصالح و بتن، اوضاع جوی، سرعت و جهش وزش باد، رطوبت نسبی محیط و سایر اطلاعات به طور روزانه، ثبت و در کارگاه جمع آوری گردد. بطور کلی بهتر است حتی الامکان از بتن ریزی در شرایط گرم، خودداری گردد. در چنین مواردی بهتر است به جای ساخت بتن و بتن ریزی در اواسط روز، در اوایل صبح و یا شب هنگام، بتن ریزی صورت پذیرد. هوای گرم آثار نامطلوبی را هم در بتن تازه و هم در بتن سخت شده ایجاد می نماید.

 

مطابق با آبا و مبحث نهم برای کاهش دمای بتن در بتن ریزی در هوای گرم بر حسب مورد کاربرد روش های زیر الزامی است.

 

الف) برنامه ریزی مناسب و دقیق برای زمان های شروع و مراحل ساخت بتن و بتن ریزی

ب) به کار بردن سیمان مناسب با حرارت زایی کم و جایگزین کردن مقداری از سیمان با مواد پوزولانی و یا روباره ای و یا استفاده از طرح اختلاط مناسب به منظور احتراز از مصرف سیمان زیاد

پ) تنظیم زمان بتن ریزی در هنگام خنک بودن هوا

ت) عایق کردن منابع و لوله های تامین آب و یا رنگ آمیزی آن به رنگ سفید برای قسمت هایی که در برابر تابش مستقیم آفتاب قرار می گیرند.

ث) عدم استفاده از سیمان با دمای بیش از ۷۵ درجه سیلیسیوس در هنگام اختلاط

ج) عایق کردن مخلوط کن ها و یا پاشیدن آب سرد و یا دمیدن هوای سرد به آن ها یا رنگ آمیزی آن ها به رنگ سفید

چ) پایین نگهداشتن دمای سیمان با نگهداری سیمان در سیلوهای عایق بندی شده و یا رنگ آمیزی شده به رنگ سفید

ح) نگهداری ابزار و ماشین آلات تهیه و حمل و مخلوط بتن در سایه و یا آب پاشی آن ها

خ) کاهش دمای سنگدانه ها با انبار کردن آن ها در سایه ها یا آب پاشی یا دمیدن هوای سرد به آن ها

د) خنک کردن آب مصرفی و یا جایگزین کردن بخشی از آن با یخ خرد شده و یخ پولکی

 

بتن ریزی حجیم در هوای گرم ، تغییرات دمای به وجود آمده بین سطح و قسمت های داخلی سبب بروز ترک های حرارتی می گردد و این ترک ها می توانند معبر مناسبی برای نفوذ بیشتر عناصر زیان آور و خرابی بتن گردد بنابراین ترک در بتن یکی از بزرگترین عوارض بتن ریزی در هوای گرم می باشد که باید به شدت با آن مبارزه نمود.

 

ترک خوردگی در بتن به یکی از دو حالت زیر اتفاق می افتد:

تبخیر زیاد آب بتن می تواند در هیدراتاسیون سیمان تاثیر گذاشته و افزایش نفوذپذیری و کاهش مقاومت و دوام بتن را دنبال داشته باشد.همچنین قبل از زمان گیرش اولیه بتن ، این نوع ترک بر اثر افت سریع آب قسمت فوقانی بتن که به علت دمای بالای بتن ، رطوبت محیطی پایین ، وزش باد به وجود می آید. (استفاده از سنگدانه های خشک در بتن هم موجب اینگونه ترک خوردگی می گردد) در این موارد سرعت تبخیر سطحی بتن بیشتر از سرعت بالا آمدن آب بتن به سطح بتن می باشد و جمع شدگی خمیری در سطح بتن اتفاق می افتد و ترک هایی در آن ظاهر خواهد شد.

بعد از گیرش نهایی بتن ، یکی از مهم ترین مشکلات ایجاد ترک در این مرحله نشست و جداشدگی بتن اطراف میلگردها می باشد که این مسئله باعث کاهش دید دوام بتن می گردد.

    پاشیدن مه یا پودر نمودن آب بر روی سطح بتن روش مناسبی برای جلوگیری از ترک سطحی بتن می باشد. در این روش دقت نمایید که هرگز آب بر روی سطح بتن جمع نگردد.

بر طبق آبا و مقررات ملی ساختمان

به منظور جلوگیری از ایجاد ترک ، باید تدابیر زیر برای جلوگیری از کاهش رطوبت و جلوگیری از افزایش دمای بتن ، پس از بتن ریزی اتخاذ شود.

الف) در سازه هایی که ترک خوردن بتن به طور کلی غیر قابل قبول باشد ، لازم است تدابیر احتیاط ویژه ای اتخاذ گردد.

ب) حفظ بتن از جریان باد و تابش آفتاب توسط بادشکن و سایبان

پ) جلوگیری از تبخیر آب بتن با آب پاشی بتن و هوای مجاور آن

 

 

 

 

تدابیر احتیاطی ذیل را می تواند در زمان اجرا به کار برد و امکان بروز ترک های قبل از زمان گیرش اولیه بتن را به حداقل رساند.

الف) نباید استفاده از قالب های محافظ درجا را جایگزین مناسبی برای عمل آوری در هوای گرم تلقی کرد. باید اینگونه قالب ها تا حد امکان و به سرعت و قبل از اینکه خسارت به بتن وارد آید از بتن جدا شوند و سپس آب رو به پایین به درون قالب ها جریان یابد. آب عمل آوردن نباید به قدری خنک تر از بتن باشد که ترک خوردگی ناشی از تغییرات دما از حداقل ممکن بیشتر شود.

ب) قالب ها و کف زمین مرطوب باشند.

پ) بادشکن ها و سایه بان های موقت برای کاهش دمای بتن ساخته شوند.

ت) سنگدانه های خشک و جاذب آب خیس شوند.

ث) دمای بتن با خنک کردن آب اختلاط و سنگدانه های پایین نگه داشته شود.

ج) برای به حداقل رساندن تبخیر آب از سطح بتن مرطوب نگه داشتن بتن از ساعات اولیه تا مدت زیادی ادامه یابد.

د) سطوح بتن را مادامی که هنوز نم دارد به وسیله کاغذ محافظ ، ورقه های پلاستیکی منعکس کننده گرما ، یا عمل آورنده غشایی پوشاند.